Yayıncı: Akademik Birlik Derneği
İmtiyaz sahibi :
Doç.Dr. Muhammed Yaşar DÖRTBUDAK
Harran Üniversitesi

Historical Development of Liver Kebab Consumption Habits and Preservation Methods in Şanlıurfa

Şanlıurfa’da Ciğer Kebabı Tüketim Alışkanlıkları ve Muhafaza Yöntemlerinin Tarihsel Gelişimi

Historical Development of Liver Kebab Consumption Habits and Preservation Methods in Şanlıurfa

 
Author : Mehmet Emin Aydemir  Mehmet Batmaz  
Type :
Printing Year : 2025
Number : 2
Page : 28-40
DOI Number: :
Cite : Mehmet Emin Aydemir Mehmet Batmaz, (2025). Historical Development of Liver Kebab Consumption Habits and Preservation Methods in Şanlıurfa. Journal of Academic Union Association, 2, p. 28-40. Doi: 10.64778/jofacademic.20.
    


Summary

This study aims to reveal the historical development of liver kebab consumption habits and meat preservation methods from past to present in Şanlıurfa. A total of 100 participants, primarily second- and third-generation butchers, were interviewed face-to-face, and the data obtained were supported by surveys. The findings indicate that most young butchers are unfamiliar with traditional preservation methods, whereas old techniques transmitted through master-apprentice relations remain vivid in collective memory. It was determined that the consumption of liver and other offal in the early morning hours during hot summer months was not merely a cultural practice but also a necessity arising from geographical and climatic conditions. Historical sources and oral narratives demonstrate that from Göbekli Tepe to the Ottoman era and the Republican period, meat consumption was widespread in the region and preservation methods evolved continuously. The practice of meat brokers selling meat on handkerchiefs, for example, was recalled only by elderly individuals and older butchers who had heard it from their fathers and masters. Methods such as burying meat underground, lowering it into wells, storing in underground cellars (zerzembes), drying, rendering (kavurma), and suspending it in cool storage areas (kabaltı) were among the main techniques used before the advent of modern refrigeration. This study emphasizes the significance of liver kebab in the gastronomic culture of Şanlıurfa and highlights how this tradition, carried from the past to the present, reflects both dietary practices and the cultural value of culinary tourism.



Keywords

Liver kebab, meat preservation, traditional butchery, Şanlıurfa



Abstract

Bu çalışma, Şanlıurfa’da geçmişten günümüze ciğer kebabı tüketim alışkanlıkları ve et muhafaza yöntemlerinin tarihsel gelişimini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada, 2. ve 3. nesil kasaplar başta olmak üzere 100 kaynak kişi ile yüz yüze görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler anketler ile desteklenmiştir. Bulgular, genç kasapların büyük bölümünün geleneksel saklama yöntemlerini bilmediğini, ancak usta-çırak ilişkisiyle aktarılan eski yöntemlerin hâlen hafızalarda canlı olduğunu göstermektedir. Özellikle sıcak yaz aylarında ciğer ve diğer sakatatların sabah erken saatlerde tüketilmesinin, yalnızca bir kültürel alışkanlık değil, aynı zamanda coğrafi ve iklimsel zorunluluklardan kaynaklandığı belirlenmiştir. Tarihi kaynaklar ve sözlü anlatılar, Göbekli Tepe’den Osmanlı dönemine ve Cumhuriyet yıllarına kadar bölgede et tüketiminin yaygın olduğunu ve muhafaza yöntemlerinin sürekli geliştiğini ortaya koymaktadır. Mendil üstünde bir simsar tarafından gezerek et satma, sadece yaşlılar ve eski kasaplar babalarından ve ustalarından duydukları anlatılmaktadır. Toprağa gömme, kuyuya salma, zerzembelerde saklama, kurutma, kavurma ve kabaltına asma gibi yöntemler; modern soğutucuların yaygınlaşmasından önce kullanılan başlıca saklama teknikleri olmuştur. Çalışma, Şanlıurfa’nın gastronomi kültüründe ciğer kebabının önemini vurgulamakta, geçmişten günümüze taşınan bu geleneğin hem beslenme alışkanlıkları hem de mutfak turizmi açısından değerini ortaya koymaktadır.



Keywords

Ciğer kebabı, et muhafazası, geleneksel kasaplık, Şanlıurfa